Mądrze wspierać małego człowieka by stał się szczęśliwym i autonomicznym dorosłym!

Integracyjny profil przedszkola

Czym jest integracyjne przedszkole?

Przedszkolem integracyjną nazywamy placówkę, w ramach której mogą się edukować zarówno dzieci zdrowe, jak i te o różnym stopniu niepełnosprawności. Do placówek integracyjnych uczęszczają dzieci zdrowe (pełnosprawne pod względem fizycznym i umysłowym) oraz dzieci wysokofunkcjonującą cierpiące na:
  • lekkie i umiarkowane upośledzenie umysłowe,
  • lekkie i umiarkowane zaburzenia neurorozwojowe i rozwojowe (np. Autyzm, Zespół Aspergera),
  • zaburzenia narządów ruchu, w tym zaburzenia sensomotoryczne,
  • zaburzenia mowy (np. opóźnienie w mowie) i słuchu (np. dzieci z aparatami słuchowymi),
  • choroby somatyczne,
  • zaburzenia emocjonalne.

Jak wyglądają zajęcia w grupie integracyjnej?

Praca nie różni się zbytnio od zajęć w grupie nieintegracyjnej - obowiązuje taki sam program dydaktyczny, a dzieci mają zajęcia według ogólnie przyjętych zasadach. Różnicą jest to, że w sali, dodatkowo obecny jest (zazwyczaj) nauczyciel lub asystent wspomagający, którego głównym celem jest wsparcie uczniów niepełnosprawnych. Poprawia to organizację i zapewnia bezpieczeństwo wszystkim dzieciom.

Ponieważ dzieci niepełnosprawne często potrzebują więcej uwagi niż ich rówieśnicy, tempo i metody nauki są dostosowywane do konkretnych potrzeb. Nauczyciel musi wykazywać się dużą empatią i elastycznością, bo o ile o każdym dziecku można powiedzieć, że różni się od pozostałych i potrzebuje indywidualnego podejścia, o tyle w przypadku niepełnosprawnych jest to nie przywilej, a wymóg i zwyczajna konieczność.

Jak wygląda rekrutacja dzieci niepełnosprawnych?

Czy do grup integracyjnych powinne być kwalifikowane dzieci ze wszystkimi niepełnosprawnościami czy tylko z wybranymi?

W naszych przedszkolach decyzję o przyjęciu dziecka niepełnosprawnego do przedszkola podejmuje dyrektor, po wcześniejszej rozmowie z rodzicami i konsultacji z radą pedagogiczną. W jednej grupie może maksymalnie przebywać 5-ro dzieci z orzeczeniami (co jest zapisane w Ustawie - Prawo Oświatowe), co nie oznacza, że tak jest czy będzie. Dyrektor każdorazowo podejmując decyzję o przyjęciu dziecka niepełnosprawnego kieruje się zasadą - dziecko swoim zachowaniem nie powinno stanowić zagrożenie zdrowia lub życia innych wychowanków przedszkola lub personelu przedszkola. Dodatkowo bierzemy też pod uwagę możliwości dziecka niepełnosprawnego a przede wszystkim to aby czuło się ono komfortowo i bezpiecznie. Jeśli przedszkolak ma bardzo duże problemy z zachowaniem powinien być dużo wcześniej przygotowywany do pracy na lekcji (np. na zajęciach indywidualnych z terapeutą) i  potem być stopniowo wprowadzany do grupy na zajęcia. Nasze przedszkole podejmuje się wyłącznie opieki nad dziećmi, którym realnie może pomóc. Jeśli nasze kompetencje nie są wystarczające, to rodzice otrzymują od nas taką informację wraz z rekomendacją gdzie mogą taką pomoc uzyskać. Warto zaznaczyć, że w przypadku głębokiego upośledzenia umysłowego dzieci kieruje się do przedszkoli specjalnych, gdzie wykwalifikowana kadra jest dobrana specjalnie do ich potrzeb, tak samo jak program. Wszystko zależy od deficytów i potrzeb dziecka i to gdzie będą one lepiej zaspokajane.

Co zyskuje dziecko niepełnosprawne w grupie integracyjnej?

Niepełnosprawni z racji swojej choroby są wystarczająco wykluczeni ze społeczeństwa - dlatego możliwość podjęcia nauki w 'zwykłym' przedszkolu, wśród zdrowych rówieśników, jest tak istotna. Korzyści dla dziecka niepełnosprawnego są oczywiste - zdobywa wykształcenie i umiejętności potrzebne w przyszłym życiu. Zdrowe dzieci są dla dziecka niepełnosprawnego są kompasem, uczą je jak prawidłowo wykonywać pewne czynności czy zadania, pokazują jak ważne są relacje społeczne i normy społeczne.

Samo niepełnosprawne dziecko czuje się o wiele lepiej ze świadomością, że może uczestniczyć w życiu zdrowych kolegów i być traktowane na równi z nimi, a jednocześnie liczyć zawsze na pomoc, wsparcie i dopasowanie nauki do jego możliwości. Buduje to w nim poczucie bezpieczeństwa oraz pewność siebie; bywa, że rodzice troszczą się o pociechę do takiego stopnia, że nieświadomie ją tłamszą i robią jej dodatkową krzywdę, nie pozwalając rozwijać swoich talentów i zainteresowań. Tymczasem o wiele korzystniej będzie, jeśli młody człowiek od początku będzie funkcjonował w świecie, w którym większość stanowią jednak osoby zdrowe.

A co zyskuje dziecko zdrowe w grupie integracyjnej?

Doskonały trening empatii, tolerancji i życzliwości

Państwa dziecko będzie mogło, być może pierwszy raz w życiu, stanowić grupę wsparcia. Dziecko nauczy się w warunkach naturalnych zauważać odmienność, spontanicznie będzie reagować na potrzeby innych, nie pozostanie obojętne wobec słabości, nauczy się chronić tych, którzy na to zasługują. Będzie poznawać siebie uczyć się współpracować.

Zmniejszenie lęku przed innością

Kontakt z niepełnosprawnym kolegą czy koleżanką kształtuje uczy, jak zachować się w stosunku do osoby niepełnosprawnej. Ludzie zwykle boją się inności i nawet nie wiedzą, jak pomóc niewidomemu czy osobie poruszającej się o kulach, by jeszcze bardziej nie utrudnić jej życia. Czują się w jej obecności skrępowani, co również przekłada się na samopoczucie chorego. Uczęszczanie do grupy integracyjnej rozwiązuje ten problem, bo jeśli dziecko na co dzień jest zmuszony do obcowania z niepełnosprawnymi, koniec końców przyzwyczaja się do nich, poznaje ich potrzeby i uczy się reagować na trudne sytuacje.

Rozwijanie elastyczności poznawczej

Jest to zdolność przystosowania się do zmieniających się warunków środowiska – aktualizowania posiadanej wiedzy, przełączania uwagi między procesami, dostrzegania zależności i dostosowywania myślenia do tego, co jest nam prezentowane. Jest to  umiejętność przyjmowania „cudzej perspektywy”, czyli patrzenia na zagadnienie oczami innych. Dzieci z grup integracyjnych charakteryzują się wyższą elastycznością poznawczą, bo każdego dnia uczą się patrzeć oczami niepełnosprawnego kolegi. A co ciekawe, jest to kompetencja wręcz niezbędna do funkcjonowania w  dynamicznych czasach, bo pozwala na szybką adaptację do zmiennych warunków - technologicznych, biznesowych, społecznych czy politycznych.

Doświadczanie trudnych sytuacji

Pewną oczywistością w grupach integracyjnych jest fakt, że prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji trudnych jest większe. Dzieci częściej mogą spotkać się z nietypowymi zachowaniami agresywnymi, zwiększonymi reakcjami emocjonalnymi, konfliktami czy innymi sytuacjami trudnymi. Ale czy to źle? Życie nie składa się tylko z pięknych chwil. Nie zawsze jest wesoło, spontanicznie, czasami pojawia się smutek, rozczarowanie, gniew. Niektóre uczucia bolą. Unikanie konfrontacji z przykrymi odczuciami, według współczesnych psychologów, sprawia, że wyrasta obok nas pokolenie przewrażliwione … i bezbronne, które już u progu dorosłości można zranić w bardzo prosty sposób i zniechęcić niemal do wszystkiego. Dzieci, które nie nauczyły się jak radzić sobie z trudnościami, nie są w stanie zmierzyć się z niepowodzeniami np. w szkole, gdy zaczynają ich w końcu doświadczać, panikują. Jeśli dziecko przez większość swojego życia mogło żyć ”pod szklanym kloszem”, gdzie było tylko piękne i miło, to obecność przykrych doświadczeń wpędza je w panikę i ucieczkę. Takie dzieci zazwyczaj  nie potrafią się samodzielnie obronić, są słabe i bezradne. Potrzebują stałej ochrony ze strony rodzica. Rolą rodzica i nauczyciela nie jest chronienie dziecka przed przykrościami, niepowodzeniami, ale przede wszystkim wspieranie kilkulatka w nauce, w relacjach społecznych, jak sobie z nimi radzić, bo są nieuniknione.

Lepiej wykwalifikowana kadra

Praca w przedszkolu integracyjnym wymaga od nauczycieli i dyrekcji ciągłego doskonalenia się by zapewnić wysoki poziom opieki i wychowania każdemu przedszkolakowi. Kadra w takich grupach jest dokładniej dobierana, ponieważ musi mieć odpowiednie predyspozycje, kwalifikacje i dlatego lepiej potrafi poradzić sobie w różnych sytuacjach i różnych problemach. Ponadto dobrze wykwalifikowana kadra ma większe szanse zaobserwować nietypowe zachowania dzieci i skierować na dalszą diagnostykę by potwierdzić lub wykluczyć wstępne rozpoznanie. Nie bez znaczenia jest również fakt, że w grupie integracyjnej, prócz nauczyciela(i) prowadzącego(ych), (zazwyczaj) jest nauczyciel lub asystent wspomagający. Dodatkowa osoba to duży plus, ponieważ mamy większą pewność, że dzieci w każdej chwili otrzymają odpowiednie wsparcie i pomoc. W naszych przedszkolach integracyjnych, oprócz nauczycieli, zatrudniamy psychologa, pedagoga, pedagogów specjalnych, logopedów i teraptów SI, terapetów Terapii Ręki oraz Superwizora.

Wybór przedszkola dla dziecka to poważna decyzja. Warto gruntownie zastanowić się nad wszystkimi plusami i minusami konkretnej decyzji. Dobrze jest jednak myśleć, że każde przedszkole (nawet to „zwykłe, ogólnodostępne”) powinno być integracyjne – przecież w każdym przedszkolu znajdują się różne dzieci, które uczą się współpracować pomimo różnic.

Zatem czekamy na dzieci, które lubią się bawić z rówieśnikami, ciekawi je świat i chcą się uczyć jak osiągnąć swój osobisty sukces nie zapominając o potrzebach innych. Czekamy również na rodziców, którzy są odważni w swoich decyzjach.
 

Bibliografia:

https://parenting.pl/przedszkole-integracyjne
https://www.mamazone.pl/artykuly/starsze-dziecko/przedszkolak/przedszkole/co-to-jest-przedszkole-integracyjne/
https://www.google.com.tr/amp/s/wspomagamyrozwoj.wordpress.com/2016/09/08/klasa-integracyjna-zalety-i-wady/amp/
http://oppman.edu.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=9%3Aklasy-integracyjne&catid=12%3Aklasy-integracyjne&Itemid=35&showall=1
https://www.sosrodzice.pl/dlaczego-twoje-dziecko-musi-cierpiec/