Mądrze wspierać małego człowieka by stał się szczęśliwym i autonomicznym dorosłym!

Gimnastyka korekcyjna

Aby przybliżyć zagadnienie gimnastyki korekcyjnej należy sobie odpowiedzieć na pytanie, co to jest postawa ciała? Otóż postawa ciała (wg T. Kasperczyka) nazywamy indywidualne ukształtowanie ciała każdego człowieka i położenie poszczególnych odcinków tułowia oraz nóg w pozycji stojącej. Natomiast postawa prawidłowa jest to taka postawa, która występuje dostatecznie często, aby można ją było uznać za charakterystyczną dla danej populacji. Jest ona atrybutem osobników zdrowych o prawidłowym rozwoju fizycznym i psychicznym.
Wiek przedszkolny uważany jest za okres krytyczny dla kształtowania postawy, ponieważ w okresie tym występują rożnego rodzaju nieprawidłowości postawy ciała, które rozwijają się i przekształcają w wady wymagające wielu starań w celu ich zahamowania lub usunięcia. Najwięcej przypadków wad postawy zaczyna uwidaczniać się już około 5 roku życia, a najczęstszą wadą jest płaskostopie.

Do wad postawy zalicza się:

  • wady kręgosłupa:
    • plecy okrągłeplecy wklęsłe
    • plecy okrągło-wklęsłeplecy płaskie
    • boczne skrzywienie kręgosłupa (scoliosis)
  • wady klatki piersiowej:
    • klatka piersiowa lejkowata
    • klatka piersiowa kurza
  • wady kończyn dolnych:
    • koślawość kolan
    • szpotawość kolan
  • wady stóp:
    • stopa płaska
    • stopa płasko-koślawa
    • stopa szpotawa
    • stopa wydrążona
    • zniekształcenia palców stóp

Najważniejszymi przyczynami wad postawy są:

  • siedzący tryb życia oraz niedobór ruchu,
  • przyjmowanie jednorodnych i długotrwałych pozycji w pracy, często nieprawidłowych,
  • niski poziom kultury zdrowotnej społeczeństwa.

Aby zapobiec wadom postawy należy:

  • ograniczyć siedzący tryb życia,
  • zwiększyć ogólną aktywność ruchową z uwzględnieniem wzmacniania mięśni grzbietu i brzucha oraz dobór ćwiczeń mających na celu kształtowanie prawidłowych krzywizn kręgosłupa,
  • wyrobić nawyk utrzymania prawidłowej postawy ciała we wszystkich czynnościach życia,
  • dostosować sprzęty domowe do potrzeb i możliwości fizjologicznych kręgosłupa.

W odniesieniu do dzieci przedszkolnych (5-6 letnich) zapobiegając wadom postawy należy:

  • zabezpieczyć odpowiednią dawkę snu-około 9 h na dobę, dziecko powinno mieć własne łóżko z twardym, nie uginającym się materacem i małą poduszką, której grubość winna wypełnić przestrzeń zawartą między barkiem a uchem w pozycji leżącej na boku,
  • prowadzić ćwiczenia poranne wraz z całą rodziną, najlepiej na świeżym powietrzu o charakterze biegów, podskoków oraz ćwiczenia w utrzymaniu prawidłowej postawy ciała,
  • w czasie wolnym należy ćwiczyć w domu z dzieckiem zestaw ćwiczeń zaleconych przez nauczyciela, odpoczynek dziecka powinien być czynny (minimum 2 h),
  • podczas pracy dziecka przy stoliku należy zwrócić uwagę na to, aby światło padało z lewej strony nie rażąc oczu, wysokość krzesła odpowiadała długości podudzi, wymodelowane oparcie podpierało odcinek lędżwiowo-piersiowy kręgosłupa tak, aby dziecko przy siedzeniu opierając się przedramionami o blat stołu miało wyprostowany kręgosłup i barki ustawione poziomo,
  • odżywianie powinno być pełnowartościowe wg ogólnie przyjętych zasad, w przypadku nadwagi, która jest często przyczyną wad postawy należy zastosować dietę odchudzającą.

Gimnastyka korekcyjna jest skierowana głównie do dzieci młodszych nie wymagających jeszcze postępowania rehabilitacyjnego, są to dzieci przedszkolne, u których wady postawy są wynikiem słabego umięśnienia lub nieprawidłowego nawyku utrzymania postawy ciała. Kompensacja, czyli zapobieganie i korektywa-leczenie wchodzi w skład edukacji zdrowotnej i ruchowej zawartej w programach wychowania przedszkolnego.

Postępowanie, wyrównawczo-korekcyjne ma na celu likwidację wady lub zahamowanie jej dalszego rozwoju, a tym samym przywrócenie prawidłowej postawy ciała. W postępowaniu zasadniczą rolę odgrywają: ćwiczenia, właściwa organizacja warunków życia, przestrzeganie zasad higieny pracy i wypoczynku, żywienia oraz ogólna ruchliwość dziecka. Proces ten jest przeważnie długotrwały i wymagający współdziałania lekarza, nauczyciela, rodziców i dziecka.

Całokształt procesu korekcyjno-kompensacyjnego wymaga takiego postępowania dydaktycznego, w trakcie którego zakres materiału ćwiczeń ruchowych, stopień trudności, formy, metody i zasady będą dostosowane do psychofizycznego i motorycznego rozwoju oraz wydolności organizmu dziecka.

Dziecko powinno zrozumieć sens i cel stosowanych ćwiczeń i zabaw korekcyjnych, które mają nie tylko rozwijać potrzeby ruchowe, ale także stanowić źródło wiedzy o sposobach i formach samodzielnego usprawniania się, a każda wada wymaga odrębnych ćwiczeń.

Zajęcia z gimnastyki korekcyjnej w przedszkolu mogą stanowić ciekawą propozycję oddziaływań dotyczących nie tylko motoryki. Należy uwzględnić w nich zadania, które umożliwią dziecku ćwiczenie pamięci, koncentracji uwagi, spostrzegawczości, rozbudzą motywację do wszechstronnej aktywności stanowiącej niezbędny warunek jego rozwoju. Odpowiednio zaplanowane i przeprowadzone przyczynią się do osiągnięcia „gotowości szkolnej”.

Zajęcia korekcyjne organizowane w przedszkolu (2 razy w tygodniu po 30 min) są niewystarczające, dlatego też zaleca się systematyczne ćwiczenia w domu indywidualnie dobrane do rodzaju wady. Ćwiczyć należy wraz z rodzicem, który koryguje postawę dziecka, dba o bezpieczeństwo ćwiczeń oraz często jest współćwiczącym.

Podczas ćwiczeń należy pamiętać o:

  • dokładnym ich wykonywaniu pamiętając o rytmicznym, głębokim oddychaniu,
  • wietrzeniu pomieszczenia,
  • codziennym systematycznym ćwiczeniu w godzinach popołudniowych lub wieczorowych przed posiłkiem,
  • ćwiczeniu w kostiumie i boso na kocu, podłodze lub materacu,
  • wykorzystywanie do ćwiczeń sprzętu domowego: tapczanu, stołu, krzesła, taboretu, itp.
  • do zwisów wskazane jest zamontowanie drążka w drzwiach,
  • w ćwiczeniach domowych zalecane są również: kocyk, laska, piłka, woreczek z grochem, kółko ringo, ciężarki.

W uzyskaniu pozytywnych wyników w pracy nad zwalczaniem wad postawy ważny jest ścisły kontakt nauczyciela prowadzącego zajęcia z gimnastyki korekcyjnej z rodzicami, ponieważ przemyślana organizacja warunków życia dziecka począwszy od wieku przedszkolnego w systemie dobowym stwarza sytuacje, w której gimnastyka korekcyjno-wyrównawcza jako jeden z elementów tego systemu może dać oczekiwane rezultaty.

Opracowanie: mgr Paulina Żurek

Bibliografia:
1.T. Kasperczyk – „Wady postawy ciała – diagnostyka i leczenie”, Kraków 2002.
2. L. Babulska, T. Kasperczyk – „Ćwiczenia wyrównawcze”.
3. M. Kutzner – Kozińska, K. Wlażnik – „Gimnastyka korekcyjna dla dzieci 6-10 letnich”.
4. M. Kutzner – Kozińska – „Dbaj o prawidłową postawę ciała dziecka”.

Źródło: przedszkola.edu.pl

Rytmika

Rytmika – traktowana jest jako podstawowy motor swojego działania. Jest to uwrażliwienie na rytm poprzez stworzenie określonego rodzaju ćwiczeń polegających na dokładnej realizacji usłyszanego rytmu za pomoc prostych gestów i taktowania. Rytmika ma istotny wpływ na rozwój muzykalności, poczucia rytmu i wrażliwości. Wpływa na rozumienie i umiejętność przeżywania innych dziedzin sztuki, przede wszystkim teatru i sztuk plastycznych.

Wartością rytmiki jest jednoczesne kształtowanie cech osobowości psychicznej i struktury fizycznej człowieka. Odnosi ona muzykę do odbiorcy, dając możliwość jej pełnego poznania, pozwala odkryć jej trzeć, a także uczynić muzykę źródłem bogatych, różnorodnych przeżyć. Ważna rolę spełnia również rytmika w kształtowaniu osobowości psychicznej dzieci: integruje je z rówieśnikami, pozwala na tworzenie nowych więzi społecznych. Koryguje trudności procesie kształtowania osobowości dziecka polegające na występowaniu nadmiernej ruchliwości, braku koncentracji uwagi. Poprzez zainteresowanie dzieci wspólną zabawą eliminuje się u nich cechy egocentryczne, uwrażliwia na troski i kłopoty innych osób, wzbogaca trzeci emocjonalne. Ma ona różnorodne możliwości w kształtowaniu rozwoju fizycznego, poszczególnych cech motorycznych oraz może być form ruchowego usprawniania leczniczego. Ekspresja (wyrażanie) rytmu jest wskaźnikiem aktywności rytmicznej, jaka zachodzi w korze mózgowej. W rytmice muzyka jest najważniejszym motorem działania, występuje wspólnie z melodii, harmonii, dynamiki oraz agogiki

Cele rytmiki:

  • maksymalnie aktywizuje ciało i psychikę dziecka, tworząc nowe odruchy i rozwijając sprawność aparatu mięśniowo-ruchowego,
  • rozwija umiejętność podporządkowywania aparatu ruchowego swej woli,
  • wpływa na opanowanie nieśmiałości i zaburzeń w zachowaniu dzieci,
  • pobudza aktywności, wiarę we własne siły, pełni rolę relaksu i terapii,
  • wpływa na rozwój zdolności intelektualnych: ćwiczy i rozwija umiejętność koncentracji uwagi, przyczynia się do rozwoju spostrzegawczości, umiejętności porównywania, analizy, pamięci.

Z zakresu rytmiki przydatne w wychowaniu fizycznym i terapii ruchowej są następujące ćwiczenia:

  • Ćwiczenia inhibicyjno–incytacyjne: kształtuj szybek reakcję na bodące muzyczne, np. na zmianę tempa, dynamiki, wysokości dźwięku itd. Są również ćwiczeniami oddziałującymi bezpośrednio na receptor słuchowy, kształtując cechy motoryczne,
  • Ćwiczenia ruchowej interpretacji różnych wartości rytmicznych. W wychowaniu muzycznym kształtuj one poczucie rytmu i korelacji ruchowej. Stanowi jednoczenie formę ćwiczeń dynamicznych i koordynacyjnych kończyn górnych i dolnych (zdolności szybkościowe),
  • Ćwiczenia elementów formotwórczych; ten rodzaj ćwiczeń w wychowaniu muzycznym służy do kształcenia umiejętności wyczucia formy, może być traktowany jako ćwiczenie dynamiczne, skoordynowane z torem oddechowym.

Źródło: ściąga.pl

Opis wykształcenie naszego Instruktora od rytmiki znajduje się na stronie - Specjaliści.

« powrót