Mądrze wspierać małego człowieka by stał się szczęśliwym i autonomicznym dorosłym!

Owsica (owsiki)

Owsica, enterobioza (łac. enterobiosis, oxyuriasis) – inwazyjna choroba pasożytnicza spowodowana przez drobnego nicienia - owsika ludzkiego (Enterobius vermicularis). Choroba jest bardzo rozpowszechniona, najwięcej w przedziale pomiędzy 5. a 6. rokiem życia. Sprzyja jej przebywanie w żłobkach, przedszkolach, szkołach, internatach i domach dziecka.

Ze względu na charakterystyczne dla owsicy zjawisko autoinwazji (połykanie jaj znajdujących się najczęściej pod paznokciami) zarażenie ma często charakter przewlekły. Do zakażeń dochodzi bardzo łatwo i można przyjąć, że jeśli jedna osoba w przedszkolu jest chora, to w krótkim czasie problem będzie dotyczył większości.

Owsiki żyją przez 4 tygodnie, często wychodzą przez otwór odbytowy. Samica owsika składa jaja na skórze w okolicy odbytu (przeważnie nocą). Jedna samica składa średnio około 10 000 jaj. Jaja są „sklejane” ze sobą i podłożem lepką wydzieliną, która działa drażniąco na skórę i powoduje świąd. Inwazyjne jaja owsika (czyli zachowujące zdolność zakażania) zachowują żywotność, poza organizmem ludzkim, w pomieszczeniach o stałej temperaturze i wilgotności przez około 3 tygodni.

Drapiąc okolicę odbytu przenosimy jaja pasożyta na ręce i dalej, na przedmioty znajdujące się w naszym otoczeniu, a nierzadko bezpośrednio do ust. Wywędrowywanie owsików następuje zwykle wieczorem, po zaśnięciu. Od połknięcia jaja przez człowieka do składania jaj przez samicę owsika upływa 4-8 tygodni

Bielizna osobista, przedmioty służące do higieny (np. myjki, ręczniki), bielizna pościelowa, kurz domowy, zabawki, stają się rezerwuarem jaj pasożyta. Brak nawyku mycia rąk po skorzystaniu z toalety również sprzyja zachorowaniu. Wielokrotne zakażenia lub samozakażenia powodują, że leczenie owsicy jest bardzo trudne.

Rozpoznanie potwierdza stwierdzenie obecności pasożytów w kale lub w okolicy odbytu (czasami można zaobserwować samice owsika w fałdach wokół odbytu - w nocy, u śpiącego od ok. 1-2 godzin dziecka) lub znalezienie jaj pasożyta (w badaniu pod mikroskopem). Samica owsika ma ok. 10 mm długości (samiec – ok. 3 mm), jest więc całkiem spora i „namierzalna”.

U dzieci owsica może być przyczyną niepokoju ruchowego, obgryzania paznokci, trudności w skupieniu uwagi, zgrzytania zębami oraz zaburzeniami podczas snu. Często występuje także brak łaknienia, bladość powłok i cienie pod oczyma. Do powikłań owsicy należą: zapalenie wyrostka robaczkowego, zmiany zapalne okolicy odbytu związane z nadkażeniem bakteryjnym, przewlekłe stany zapalne sromu i pochwy.

Zapobieganie:

Najlepszą walką z pasożytami jest należyte przestrzeganie zasad higieny osobistej i higieny pomieszczeń tj.: 

  • obcinać krótko i czyścić paznokcie,
  • myć ręce po wyjściu z ubikacji, przed jedzeniem i przed przygotowaniem posiłków,
  • nie używać tego samego ręcznika wspólnie z innymi osobami,
  • stosować 2 osobne ręczniki – jeden do rak, drugi do reszty ciała,
  • rano i wieczorem myć się pod natryskiem – szczególnie starannie obmywać okolicę krocza i odbytu; umożliwia to usunięcie większości jaj złożonych przez owsiki,
  • podmywać się po każdym wypróżnieniu,
  • często zmieniać i prasować bieliznę osobistą i  pościelową (wysoka temperatura niszczy jaja owsików),
  • utrzymać w nienagannej czystości łazienkę i ubikację, 
  • dokładnie odkurzać pomieszczenia, myć zabawki.

Leczenie:

Leczenie stosuje się w postaciach objawowych infestacji i polega na podaniu jednorazowej dawki mebendazolu (200 mg p.o.), albendazolu (200 mg p.o.) lub pyrantelu (10 mg/ kg masy ciała p.o.). Kurację pyrantelem powtarza się za 2 tygodnie, albendazolem i mebendazolem za miesiąc.

Żródło: opracowanie własne

« powrót